تجربیات و سامانه‌های شفافیت بودجه

در این موضوع قصد گردآوری سامانه‌هایی با موضوع شفافیت بودجه را داریم.

در این موضوع قصد گردآوری سامانه‌هایی با موضوع شفافیت بودجه را داریم. جدای از تأثیر خود این سامانه‌ها نیز جالب توجه می‌باشند.


بانک جهانی سامانه‌های ۴۰ کشور دنیا را در این سایت گردآوری کرده است:

http://wbi.worldbank.org/boost/

هم چنین این آدرس نیز کمک می‌کند:
http://wbi.worldbank.org/boost/budget-work-map


در رنکینگ جهانی داده‌باز کشورهایی که به صورت سبز رنگ هستند داده‌ی بودجه را به صورت باز ارائه می دهند که با رجوع به صفحه هر کشور می‌توان به سامانه‌ها نیز دسترسی داشت:
صفحه شاخص بودجه:
https://index.okfn.org/dataset/budget/

صفحه داده‌بودجه مکزیک:

https://index.okfn.org/place/mx/budget/

آدرس بودجه مکزیک:

13

سامانه بودجه ارمنستان

در این سامانه به صورت تعاملی می‌توانید تا ریز پروژه‌ها را مشاهده کنید.

14

15

سامانه شفافیت بودجه توگو به شما اجازه تولید فیلدهای مورد نیاز را در سایت بودجه می دهد:

13

پورتال شفافیت بودجه مکزیک که داده‌ها را به صورت ویژال شده نمایش می‌دهد.

http://www.transparenciapresupuestaria.gob.mx/es/PTP/datos_presupuestarios_abiertos

13

سامانه رصد بودجه در گرجستان

فوق العاده عالی!!

13

13

برای اولین بار:
انتشار عمومی نمودارهای تعاملی بودجه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور

https://b2n.ir/552330

-بررسی بودجه دانشگاه‌های علوم پزشکی به تفکیک دانشگاه، مرکز، برنامه، اقدام

  • قابل استفاده برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران

  • بر اساس داده‌های لایحه بودجه سال 98

#سیاست‌گذاری_داده‌محور
#شفافیت_اطلاعات
#تحلیل_داده

13

انتشار عمومی نمودارهای تعاملی بودجه نظام سلامت ایران :
https://b2n.ir/156864

  • شامل بودجه دانشگاه‌های علوم پزشکی، وزارت بهداشت، سازمانها و دستگاه‌های تابعه

  • به تفکیک مراکز، برنامه‌ها، اقدامات

  • قابل استفاده برای پژوهشگران و سیاستگذاران حوزه سلامت

  • دسترسی به فایل اکسل داده‌ها:
    https://b2n.ir/249833

#سیاستگذاری_داده‌محور
#مدیریت_هوشمند

سامانه «بودجه‌ی باز» شهرداری بارسلونا

شورای شهر بارسلونا با هدف افزایش شفافیت و دسترسی شهروندان به وضعیت مالی شهرداری و بودجه سالانه‌ی شهر، وب‌سایت «بودجه‌ی باز» را طراحی کرده است.
در این سامانه اطلاعات کلی و ریز بودجه تا سال ۲۰۱۳ موجود است. در صفحه‌ی نخست آن مشخص شده درآمدها و منابع چه میزان است و از کجا تامین می‌شود و در نهایت برای چه هزینه خواهد شد.

13

در بخش جزئیات بودجه، به‌صورت گرافیکی این بخش‌ها نمایش داده شده است:

  • درآمدها: مالیات بر دارایی، کمک‌های دولت مرکزی و …
  • منابع چگونه هزینه می‌شود: مواد و مصالح،‌ حقوق پرسنل، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و دارایی‌های عمومی، واحدهای مرتبط با شورای شهر و…
    *منابع برای چه هزینه می‌شود: مسکن و شهرسازی، خدمات عمومی، امنیت و جابجایی، حمل‌ونقل عمومی، آموزش، فرهنگ و …

در این قسمت، فایل‌‌های بودجه با فرمت CSV و Excel برای دانلود موجود است.

14
15

16

در هر کدام از ردیف‌های هزینه‌ای، جزییات ریزتری به زبان ساده بیان و هزینه تمام‌شده و عدد بودجه مصوب درج شده است. به‌عنوان مثال بخش مسکن و شهرسازی، دارای چنین ردیف‌هایی است:

17

در سامانه‌ی «بودجه‌ی باز» بارسلونا، صورت‌حساب‌های پرداخت‌شده متناسب با هر حوزه با نام شرکت یا فرد دریافت‌کننده منتشر شده است و به‌سادگی می‌توان در هزینه‌های مختلف شهر جستجو کرد. به‌عنوان مثال، در سال ۲۰۱۹ چه شرکت‌هایی از بودجه‌ی عمومی برای حمل‌ونقل عمومی اعتبار دریافت کرده‌اند.

18

ابتکار جالب توجه دیگر سامانه‌ی آنلاین بودجه‌ی بارسلونا، واژه‌نامه‌ای است که برای لغات و اصلاحات در نظر گرفته شده است.

19

و در پایان مناسب دیدم اضافه کنم با تجربه‌ای که نگارنده در خصوص تهیه‌ی گزارش بودجه به زبان ساده، برای شهرداری تهران دارد، طراحی و پیشنهاد ایجاد چنین سامانه‌ای می‌تواند مایه‌ی خیر و برکت باشد و گامی برای شفاف‌کردن و قابل‌فهم‌تر کردن سند پیچیده، دشوار و ترسناکی چون بودجه!

داشبوردهای مدیریتی لایحه 1401 منتشر شد
http://fna.ir/5iowk

شکل 1. تصویر داشبورد منابع و مصارف کلان، جداول 1 تا 4 ماده واحده[1]

شکل2، تصویری از داشبورد درآمدهای دولت را در چهار سطح نشان می‌دهد که به تفکیک درآمد اختصاصی و عمومی و همچنین درآمد ملی و استانی قابل فیلتر است. امکان جستجوی اجزای درآمدی در جزئی‌ترین سطح فراهم شده است.

شکل 2. تصویر داشبورد درآمدهای دولت، جدول 5 ماده واحده

منابع عمومی و اختصاصی پس از حصول در اختیار دستگاه‌های اجرایی قرار می‌گیرد. در شکل 3، تصویر داشبورد بودجه دستگاه‌های اجرایی اصلی به تفکیک آورده شده است. در لایحه 1401 در مقایسه با لایحه 1400، بودجه دستگاه‌های اجرایی در دو سطح «دستگاه‌های اصلی» و «دستگاه‌های تابعه» آورده شده است.

شکل 3. تصویر داشبورد بودجه دستگاه‌های اجرایی اصلی، جدول 7 ماده واحده

شکل 4 تصویر بودجه استانی در ایران را نشان می‌دهد. استان‌های با بیشترین و کمترین بودجه به تفکیک نوع بودجه آورده شده‌اند. همچنین سرانه بودجه هر استان بر حسب جمعیت قابل انتخاب و تحلیل است.

شکل 4. تصویر داشبورد بودجه استانی، جدول10 ماده واحده

نحوه دسترسی به داشبوردهای مدیریتی لایحه بودجه

داشبوردهای مدیریتی لایحه بودجه سال 1401 برای «ماده واحده و جداول کلان» تهیه شده و به صورت یکجا از اینجا قابل دسترسی است.

در لینک‌های زیر تمامی داشبوردهای مدیریتی به تفکیک قابل دسترس هستند:
- منابع و مصارف کلان بودجه: جدول 1 تا 4
- درآمدها: جدول5
- بودجه امور و فصول: جدول6
- بودجه دستگاههای اصلی: جدول7
- بودجه دستگاههای تابعه: اطلاعات تکمیلی
- برآورد تملک داراییهای مالی: جدول8
- برآورد اعتبارات ردیفهای متفرقه:جدول9
- بودجه کلان استانها: جدول 10-الف

پورتال شفافیت بودجه باز برزیل؛ آشکار ساختن نحوه مصرف ثروت عمومی

ابزاری که با هدف افزایش شفافیت مالی دولت فدرال برزیل از طریق داده‌های بودجه دولت باز ایجاد شده است. از آنجا که در دهه گذشته کیفیت و کمیت اطلاعات روی پورتال بهبود یافته، در حال حاضر پورتال شفافیت یکی از ابزارهای اصلی مبارزه با فساد در این کشور است که هر ماه به ‌طور میانگین ۹۰۰هزار بازدیدکننده مستقل دارد. بعد از پورتال شفافیت برزیل، دولت‌های محلی در سراسر برزیل و سه کشور دیگر آمریکای لاتین طرح‌های شفافیت مالی مشابهی را الگوی کار خود قرار دادند.

خلاصه:

در سال 2004، دفتر حسابرسی عمومی برزیل (CGU) پورتال شفافیت را راه‌اندازی کرد، ابزاری که با هدف افزایش شفافیت مالی دولت فدرال برزیل از طریق داده‌های بودجه دولت باز ایجاد شده است. این پورتال با مشارکت سرویس پردازش داده‌های فدرال (Federal Data Processing Service) طراحی شد و به‌ منظور پیش‌برد شفافیت و نیز ترغیب شهروندان به مشارکت، به همکاری میان وزارتخانه‌ها و گروه‌های متعدد اداره عمومی فدرال وابسته است. از آنجا که کیفیت و کمیت داده‌های پورتال در دهه گذشته رشد داشته، هم ‌اکنون این پورتال با ثبت میانگین 900000 بازدید کننده در ماه، یکی از اصلی‌ترین ابزارهای مبارزه با فساد در این کشور است. این پروژه به عنوان یکی از مهم‌ترین ابتکارات دولت الکترونیک در خصوص کنترل هزینه‌های عمومی محسوب می‌شود. پس از راه‌اندازی پورتال شفافیت برزیل، دولت‌های محلی در سراسر برزیل و سه کشور دیگر آمریکای لاتین طرح‌های شفافیت مالی مشابهی را الگوی خود قرار دادند.

وزارت مالیه برزیل تعداد زیادی داده بودجه را در قالب‌های قابل‌خواندن برای ماشین منتشر می‌نماید.
برزیل تعدادی ابزار برای شفافیت مالی ایجاد کرده است. شاید معروف‎ترین این طرح‌‎ها، پورتال شفافیت (www.portaltransparencia.gov.br/) است که در سال 2004 ایجاد گردیده و اطلاعات از سراسر دولت فدرال را گردآوری می‌کند. این پورتال شامل اطلاعات بودجه و درآمد ملی، نحوه مصرف آن‌ها و همچنین درآمد و دارایی کارمندان دولت و اطلاعات مربوط به تحصیل اموال است. این پورتال هر روز به‏روزرسانی شده و دسترسی باز و قابل‌جست‌وجویی به داده‌ها فراهم می‌آورد. همچنین این پورتال شامل بخش‌های خاص با تمرکز بر علاقه‌‏مندی‌‏های ویژه از قبیل جام‌جهانی و المپیک نیز است.
هدف این پورتال، ارائه‌ اطلاعاتی است که بتوانند به ‏راحتی در دسترس قرار گرفته و استفاده شوند. برای مثال، سطرهای بودجه با اسامی محبوب علامت‏‌گذاری شده‌اند (مانند ’bolsa familia’، و همچنین عنوان رسمی ’ transferência de renda apoio à família no acesso à saúde e a à educaçãó). اطلاعات موجود در پورتال بودجه به شکل داده ‎باز و قابل‌خواندن برای ماشین ارائه می‌شوند تا جامعه‌ مدنی، رسانه‌ها و دیگر سازمان‌ها بتوانند در خلق تحلیل، تصویرسازی و ابزارهای مکان‎یابیاطلاعات مورداستفاده یا استفاده مجدد قرار دهند.
با توسعه اقدامات در حوزه شفافیت، چارچوب‌های قانونی نیز توسعه یافتند. در سال 2012 برزیل یک قانون شفافیت جدید وضع کرد که تمامی نهادهای عمومی برزیل (قوه مجریه، قوه قضائیه و نهادهای وابسته به قوه مقننه را در سطوح فدرال، ایالتی و شهری و همچنین در حوزه‌ مناطق فدرال) را ملزم به انتشار آنلاین داده‌های تفصیلی بودجه در زمان مناسب می‌کند. طرح شفافیت توسط اداره ممیزی کل هدایت می‌شود. تلاش زیادی برای آموزش و گفت‏گو هم در داخل و هم بیرون از دولت صرف شده‌‎است تا نیازهای اطلاعاتی کاربران شناسایی شوند و از استفاده کاربران از داده‌ها پشتیبانی شده و جریان‌های اطلاعاتی با کیفیتی تولید شوند.
برزیل در بخشی از برنامه اقدامات مشارکت در حکومت باز خود، اطلاعات بودجه بیش‏تری را در پورتال شفافیت خود ارائه داده و داده‌های مربوط به منافع اجتماعی و قراردادها را بهبود بخشیده است. در دومین برنامه اقدام برزیل، برنامه‌ای برای بازسازی کامل پورتال شفافیت بر مبنای یادگیری از 10 سال اول، به‌منظور بهبود کیفیت و کارایی و مرتبط کردن اطلاعات بودجه به مجموعه داده‌های مربوط به اقدامات، وجود دارد. در حال حاضر، دولت فدرال در تلاش برای تشویق ایالت‌ها و شهرداری‌‎ها برای توسعه پورتال‌های جداگانه و مخصوص خودشان است.

شفافیت در هزینه‌ها و بودجه‌های پارلمان‌های دنیا | تجربه ایتالیا

پارلمان ها متشکل از نمایندگان و وکلای ملل هستند. مردم با انتخاب نمایندگانشان در پارلمان حق دارند تا از نحوه عملکرد آنان اطلاع داشته باشند. یکی از شاخص های شفافیت در پارلمان های دنیا، شاخص شفافیت در بودجه و هزینه های خود پارلمان است. اینکه هر پارلمان چه هزینه هایی داشته است. هزینه های روند های اداری، هزینه های سفرهای خارجی نمایندگان، قراردادها و … همگی باید برای مردم مشخص و واضح باشد، تا علاوه بر جلوگیری از فساد، زمینه پاسخگویی از نمایندگان در این موضوع ایجاد شود.

شفافیت در هزینه‌ها و بودجه‌های پارلمان‌های دنیا،| تجربه اکوادور

کشور اکوادور طبق ماده 7 قانون شفافیت و دسترسی عامه به اطلاعات عمومی (LOTAIP)، تمامی اطلاعات مربوط به پارلمان خود را نیز شفاف کرده است. از جمله این اطلاعات، شفاف سازی بودجه سالیانه، هزینه های اضافی نمایندگان، میزان حقوق آنان، پاداشهای ماهیانه نمایندگان، هزینه های قراردادهای پارلمان با پیمانکاران، فرم شیوه درخواست اطلاعات عمومی برای مردم، مکانیزمهای پاسخگویی و … به تفکیک هر ماه سال وجود دارد. برای ورود به این صفحه اینجا را کلیک کنید. (عکس صفحات با Google Translate ترجمه شده اند)

گزارش مصور: شفافیت هزینه‌ها و بودجه‌های مجلس و پارلمان

اعلام عمومی هزینه‌ها و بودجه مجلس وظیفه هر حکومتی محسوب می‌شود و مردم حق دارند که از وضعیت هزینه و بودجه مجلس خود مطلع باشند. در این گزارش مصور، نمونه‌ای از تجارب کشورهای مختلف در شفافیت هزینه‌ها و بودجه‌های مجلس و پارلمان درج شده است

پورتال شفافیت بودجه کشور گرجستان:

The web-platform enables citizens to filter, choose, compare, sort and export consolidated information about the state and municipal budgets (administrative costs, public debt, state purchases, budget deficit, capital projects, reserve funds, etc.), audit findings and corresponding recommendations in easy-to-interpret way. Namely, BM gives visitors opportunity to examine over hundreds of SAOG audit reports annually, expenditures of 62 spending entities, 76 municipal budgets and over 400 state programs.

The British daily newspaper “The Guardian” mentioned the Budget Monitor in its article among the successful initiatives around the world that carves out a space for citizens to help shape, prioritize or monitor government policies and services.

The new online platform has earned a high level of recognition among the Georgian Parliamentarians, especially the deputies of the Budget and Finance Committee.

The organizations such as Transparency International Georgia and the Open Society Georgia Foundation have also stressed the importance and success of this innovative platform. In addition, transparency International Georgia has made special video instructions explaining in detail how citizens can search the information about public finance via the BM.

منبع

افغانستان در شفافیت بودجه پیشرفت کرده است

13

14

منبع

سامانه‌ی شفافیت بودجه مربوط به اوکلند:

http://openbudgetoakland.org

می‌توان با فساد مبارزه کرد! / تجربه پورتال شفافیت بودجه کشور برزیل

  • کشور برزیل در دهه اول قرن ۲۱، هزینه زیادی را بابت فساد مالی موجود در دولت پرداخت کرد.

  • در سال ۲۰۱۴، پورتال شفافیت بودجه برزیل راه‌اندازی شد و هزینه‌های دولت، قراردادها، مناقصات دولتی، حقوق کارمندان دولت و سفرهای خارجی آن‌ها، به صورت شفاف روی این پورتال قرار گرفت.

  • دولت حتی میزان و محل هزینه‌های برگزاری جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ و المپیک ۲۰۱۶ را نیز به صورت شفاف روی این پورتال قرار داد.

  • راه‌اندازی این پورتال، نقطه عطفی در مبارزه با فساد کشور برزیل بود و پورتال شفافیت بودجه این کشور در حال حاضر هر ماه بیش از ۹۰۰هزار نفر بازدید کننده دارد!

:link: پورتال شفافیت بودجه برزیل:
http://www.portaldatransparencia.gov.br/orgaos

13

نمایش مخارج دولت آمریکا در پایگاه اینترنتی:
https://www.usaspending.gov/#/

نهادهای فعال در حوزه شفافیت بودجه

موسسات زیادی در دنیا بر روی شفافیت بودجه متمرکز شده‌اند. در این موضوع قصد گردآوری و در آینده معرفی آن‌ها را داریم:

۱-سازمان همکاری بودجه باز:

۲-موسسه توسعه آزاد؛

۳- سازمان اقدام شفافیت مالی
fiscaltransparency.net/

4- پورتال بودجه باز بانک جهانی:
http://wbi.worldbank.org/boost/

۵- International Aid Transparency Initiative
http://www.aidtransparency.net/